tinmoitruong-phanloai

Thu gom, xử lý rác thải – Những vấn đề đặt ra

PTO- Hiện nay tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng nhanh, đời sống của nhân dân được cải thiện và nâng lên đáng kể so với trước. Thế nhưng bên cạnh những lợi ích về kinh tế đem lại thì môi trường sống đang từng ngày từng giờ đối mặt với tình trạng ô nhiễm do lượng rác thải rắn, rác thải sinh hoạt chưa được thu gom, xử lý triệt để. Vấn đề này đang là mối quan tâm chung của cộng đồng xã hội. Việc thu gom, xử lý rác thải ra sao để giảm thiểu tác động ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng đang là những vấn đề đặt ra cần được quan tâm giải quyết triệt để trong thời gian tới.

Các thành viên của HTX dịch vụ môi trường thị trấn Thanh Ba thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt về điểm tập kết, xử lý rác tập trung góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.
Các thành viên của HTX dịch vụ môi trường thị trấn Thanh Ba thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt về điểm tập kết, xử lý rác tập trung góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.

Theo số liệu thống kê từ Chi cục Bảo vệ Môi trường- Sở Tài nguyên và Môi trường cho thấy tỷ lệ phát sinh rác thải sinh hoạt ở khu vực đô thị luôn cao hơn hẳn khu vực nông thôn. Cụ thể đô thị loại I thành phố Việt Trì khoảng là 1,2 kg/người/ngày, khu vực đô thị loại III như thị xã Phú Thọ là 1 kg/người/ngày, khu vực đô thị loại V bao gồm các thị trấn là 0,8 kg/người/ngày, khu vực nông thôn là 0,35 kg/người/ngày. Ước tính lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh khoảng 628 tấn/ngày, trong đó tỷ lệ rác thải hữu cơ chiếm 70- 75%, rác thải vô cơ như thủy tinh, kim loại chiếm 25- 30%; rác có thành phần nhựa chiếm 8-16% và rác thải nguy hại chiếm 1-2%. Trong khi rác thải sinh hoạt phát sinh ngày càng đa dạng về số lượng và chủng loại, xuất hiện ngày càng nhiều loại khó xử lý thì công tác phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý ở nhiều địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu, tình trạng xả rác thải không đúng nơi quy định tại các khu vực công cộng vẫn diễn ra khá phổ biến, gây ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh, đặc biệt là khu vực nông thôn, ven các đô thị, những địa bàn giáp ranh giữa các địa phương, dọc trên các tuyến giao thông. Bức xúc trước tình trạng rác thải do một số hộ dân vứt bừa bãi, ông Nguyễn Xuân Mai ở khu 4- thị trấn Thanh Ba giáp ranh với xã Đồng Xuân nói: “Mặc dù chính quyền phường đã quy định các địa điểm thu gom rác song một bộ phận người dân vẫn không chấp hành, ý thức bảo vệ môi trường rất kém, họ cứ tiện đâu vứt rác đấy. Có lần chính mắt tôi trông thấy có người lợi dụng buổi tối, chở cả xe cải tiến, xe bò rác đến đây đổ trộm rác ngay dưới chân cầu Đồng Đáng làm cản trở dòng chảy”. Còn chị Nguyễn Thị Đức ở khu 8, xã Trưng Vương, thành phố Việt Trì lại phàn nàn phản ánh: “Việc bố trí bãi tập kết rác tạm thời của xã thời gian qua chưa hợp lý, bãi rác nằm chình ình ngay trên trục đường liên thôn, chỉ cách Đền Thiên cổ hơn 100 m, ngày nào đi làm qua tôi cũng phải hứng chịu mùi hôi thối bốc lên từ bãi rác này, ảnh hưởng không chỉ đến sức khỏe của bản thân tôi mà ngay cả các hộ sinh sống gần đó”… Trên đây là hai trong số rất nhiều những ý kiến phản ánh liên quan đến vấn đề rác thải sinh hoạt mà chúng tôi thu nhận được thời gian qua.

Để khắc phục thực trạng trên, các cấp, các ngành, các địa phương trong tỉnh đã quan tâm tới công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong bảo vệ môi trường sống, hướng dẫn nhân dân hình thành thói quen phân loại rác để phục vụ tái chế như các loại giấy vụn, kim loại, nhựa… đối với rác có thể tiêu hủy, bao gồm thức ăn thừa, sản phẩm thừa sau sơ chế rau, củ quả… được tận dụng cho chăn nuôi hoặc ủ thành phân bón. Tuy nhiên, việc phân loại rác thải tại nguồn chưa được thực hiện triệt để và phù hợp với công tác xử lý, chủ yếu rác thải sau khi được vận chuyển về nhà máy xử lý hoặc lò đốt rác mới được phân loại sơ bộ để xử lý, bên cạnh đó còn không ít trường hợp xả thải rác bừa bãi dẫn đến tình trạng rác thải vứt ở khắp nơi: Ven đường, trong bụi rậm, ven sông suối, hồ, đầm… Trong khi một số địa phương cũng chưa thực sự quan tâm tới công tác này, còn buông lỏng quản lý, thậm chí còn thiếu lắng nghe ý kiến của nhân dân, bố trí các điểm tập kết rác chưa hợp lý dẫn đến những băn khoăn, bức xúc không đáng có. Việc xử lý rác tại các nhà máy, lò đốt rác hiện nay cũng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu.

Qua tìm hiểu được biết thời gian ở khu vực đô thị đã tổ chức thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt được ở 95,5% khu dân, nhưng đối với khu vực nông thôn, tỷ lệ này rất thấp mới đạt 40% khu dân cư, do đó 60% các khu còn lại nhân dân tự xử lý bằng phương pháp chôn lấp tại hộ gia đình theo hướng dẫn của chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phương nên đã dẫn đến tình trạng một bộ phận không nhỏ người dân không tự xử lý, ném vứt rác bừa bãi. Một thực tế khác, hiện nay ở các đô thị như: Thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ, thị trấn Phong Châu, Lâm Thao, Hùng Sơn, rác thải được đưa về Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì xử lý; các thị trấn: Cẩm Khê, Hưng Hóa, Thanh Ba, Thanh Thủy rác thải được thu gom vận chuyển xử lý bằng các lò đốt rác cỡ nhỏ, những thị trấn còn lại và một số xã vì khó khăn về nguồn lực, chưa đầu tư xây dựng được lò đốt rác lại áp dụng biện pháp chôn lấp tại các bãi chôn lấp rác của địa phương. Tuy nhiên các biện pháp xử lý rác nêu trên đã và đang bộc lộ không ít bất cập, đó là: Nhà máy xử lý phế thải đô thị Việt Trì được xây dựng năm 1998, với công suất thiết kế là 60 tấn/ngày đến nay đã có 18 năm hoạt động nhưng luôn trong tình trạng quá tải. Nhiều năm trở lại đây Nhà máy hoạt động vượt công suất thiết kế khoảng 300%, nhiều khi máy móc hỏng hóc, rác thải ứ đọng không được xử lý kịp thời gây ô nhiễm môi trường, dự kiến đến hết 2016 bãi chôn lấp chất thải trơ của Nhà máy cũng không còn khả năng đáp ứng. Trong khi nhà máy chính quá tải thì các lò đốt rác tại các địa phương trong tỉnh cũng chưa đáp ứng được các yêu cầu về bảo vệ môi trường, chưa được đầu tư đầy đủ các công trình phụ trợ như: Nhà phơi rác, hệ thống xử lý nước rác, chôn lấp chất thải trơ hoặc tro xỉ, phun chế phẩm diệt côn trùng… nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cho khu vực xung quanh, đặc biệt là mùi và khí thải. Hầu hết các lò đốt chỉ hoạt động tốt và ổn định khi thời tiết khô ráo, độ ẩm của rác thải sinh hoạt dưới 30%, mặt khác rác thải trước khi đưa vào lò đốt chưa được phân loại nên phát sinh một lượng lớn tro xỉ phải đem đi chôn lấp. Biện pháp chôn lấp rác thải tại một số huyện trong tỉnh đã và đang bộc lộ không ít hạn chế, đó là nhiều bãi chôn lấp rác chưa đầu tư theo đúng thiết kế, không phân ô chôn lấp, chống thấm bằng lớp lót vải địa kỹ thuật, không có hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác và chôn lấp theo quy trình kỹ thuật, đường giao thông vào bãi rác khó khăn, lầy thụt… đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác xử lý rác thải, gây ô nhiễm môi trường.

Trao đổi với chúng tôi về giải pháp cho vấn đề thu gom, xử lý rác thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đồng chí Nguyễn Bá Thọ- Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở TN&MT khẳng định: “Để khắc phục thực trạng trên, về lâu dài UBND tỉnh cần chỉ đạo xây dựng hệ thống quản lý rác thải sinh hoạt từ khu dân cư đến huyện theo nguyên tắc: Nguồn rác được thu gom phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của địa phương, hạn chế tối đa việc gây ô nhiễm môi trường do rác thải gây ra. Các cấp chính quyền cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư và hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thu gom xử lý rác thải, phát hiện xử lý nghiêm các vi phạm về thu gom, vận chuyển, các hành vi vứt, xả rác bừa bãi; hình thành thói quen phân loại rác trước khi xả thải cho người dân”. Bên cạnh đó cần tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống phân loại, thu gom rác thải tại nguồn; thu gom vận chuyển rác. Xây dựng, hoàn chỉnh mạng lưới và tăng cường trang thiết bị cho việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải cho các khu dân cư, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ theo hướng: Giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng các loại rác thải, hạn chế chôn lấp, đảm bảo vệ sinh môi trường. Đồng thời thu hút các nguồn vốn, huy động đa dạng các nguồn lực để sớm hoàn thành đầu tư, đưa Nhà máy xử lý chất thải tập trung tại xã Trạm Thản, huyện Phù Ninh vào hoạt động; bổ sung đầu tư cho các lò đốt rác mi ni; đầu tư hoàn thiện các bãi chôn lấp rác thải sinh hoạt hợp vệ sinh theo đúng các quy chuẩn kỹ thuật…  Có như vậy mới đảm bảo việc xử lý rác thải sinh hoạt cho cả khu vực đô thị và nông thôn, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường sống bền vững.

Bài viết liên quan:

ga-th_BQEO

Giải pháp xử lý nước thải tại các khu, cụm công nghiệp

   Quá trình phát triển công nghiệp nói chung và...

1-20151029135021-anh-dai-dien-1446108805548-73-0-328-500-crop-1446109103256

4 cách làm sạch hóa chất độc hại trong rau quả

Ngày nay, việc sử dụng tràn lan các loại hoá...

giay-phep-kinh-doanh-hoa-chat

Vai trò của hóa chất trong đời sống

Hoá chất có vai trò quan trọng đối với đời...